Νέο βιβλίο
Πρόλογος
 
Ένα ολοκληρωμένο & μοναδικό βιβλίο για
ΤΟ ΚΥΝΗΓΙ ΤΟΥ ΛΑΓΟΥ
Μανούσος Χαλκιαδάκης

ΚΥΝΗΓΕΤΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ
(Το παρακάτω κείμενο είναι άρθρο του συγγραφέα το οποίο έχει δημοσιευτεί στο περιοδικό ΚΥΝΗΓΕΣΙΑ ΚΑΙ ΚΥΝΟΦΙΛΙΑ και δεν αποτελεί ύλη του βιβλίου «Το Κυνήγι Του Λαγού»).

Του Μανούσου Χαλκιαδάκη
www.lagokinigi.gr

Οι γνώμες των λαγάδων διίστανται όσον αφορά τη χρησιμότητα των εκπαιδευτηρίων που τα τελευταία χρόνια αυξάνονται με γοργούς ρυθμούς. Ποια τελικά θα πρέπει να είναι η «χρήση» ενός εκπαιδευτηρίου για να προσφέρει τα μέγιστα στο κουτάβι μας;

Λέγοντας «εκπαιδευτήρια», εννοούμε περιφραγμένους υπαίθριους χώρους με λαγούς, που προορίζονται για την εκμάθηση κουταβιών και γενικά για την εκπαίδευση λαγόσκυλων. Η διαμόρφωση του εδάφους ποικίλει ανάλογα με τις απαιτήσεις των σταδίων εκπαίδευσης, άλλη για εκπαίδευση υπακοής και προκαταρκτική πρακτική εκπαίδευση και άλλη για προχωρημένα στάδια εκπαιδευτικών, που πολλές φορές είναι όμοια με έναν κανονικό κυνηγότοπο. Οι διαστάσεις τους αντίστοιχα, ποικίλουν ανάλογα με τις απαιτήσεις. Αν προορίζεται για πρακτική εκπαίδευση κουταβιών μπορεί να είναι από δύο στρέμματα και πάνω. Αν προορίζεται για εκπαιδευτικά λαγόσκυλων πρέπει να είναι το λιγότερο σαράντα στρέμματα.
Τα τελευταία χρόνια, ολοένα και περισσότερο αυξάνεται η «ζήτηση» των εκπαιδευτηρίων. Οι λαγοκυνηγοί αναζητούν τους χώρους αυτούς για την εκπαίδευση των σκυλιών τους και φαίνεται να ωθούνται στη λύση αυτή βρίσκοντας την να ανταποκρίνεται στις πρακτικές δυσκολίες που αντιμετωπίζουν κάνοντας τα εκπαιδευτικά τους στο φυσικό κυνηγότοπο. Κρύβει κινδύνους για την κυνηγετική εξέλιξη του κουταβιού η νέα τάση αυτή, ή μήπως πρόκειται για τον «από μηχανής θεό» που θέτει τέλος στις ταλαιπωρίες της μακρόχρονης εκπαίδευσης των κουταβιών; Το ερώτημα αυτό πρέπει να απαντηθεί (τουλάχιστον στο επίπεδο που μου επιτρέπουν οι γνώσεις και οι εμπειρίες μου), αρχίζοντας από τους λόγους που δημιουργούν το φαινόμενο αυτό:

Ο χρόνος του λαγοκυνηγού
Σήμερα ο παραδοσιακός λαγοκυνηγός είναι ένας εργαζόμενος καταναλωτής και πολλές φορές οικογενειάρχης. Οι αυξημένες ανάγκες της σύγχρονης κοινωνικής ζωής απαιτούν ολοένα και περισσότερο χρήμα και χρόνο απ’ ότι πριν μερικά χρόνια. Χρόνο και χρήμα για την εργασία, τα καταναλωτικά αγαθά, τις οικογενειακές και κοινωνικές υποχρεώσεις, την παιδεία, την παραπαιδεία, την ψυχαγωγία...
Μια πολύ καλά ισορροπημένη κατανομή του εικοσιτετραώρου ενός εργαζόμενου θα μπορούσε να αποτελείται από τρία επί μέρους οκτάωρα: οκτώ ώρες εργασία, οκτώ ώρες ψυχαγωγία και οκτώ ώρες ξεκούραση. Όμως οι αυξημένες σημερινές ανάγκες σε σχέση με τα παλαιότερα χρόνια, απαιτούν χρόνο, τον οποίο αυτός κλέβει από το οκτάωρο της ψυχαγωγίας, δεδομένου ότι ούτε το χρόνο της εργασίας του μπορεί να μειώσει ούτε το χρόνο της νυχτερινής ξεκούρασης.
Το μεγαλύτερο μέρος της ψυχαγωγίας του ο λαγοκυνηγός το αφιερώνει στην κουλτούρα του ίδιου του λαγοκυνηγιού και πιο συγκεκριμένα στα λαγόσκυλα. Είναι γνωστό ότι η φροντίδα των λαγόσκυλων με τα εκπαιδευτικά τους και η ανατροφή των κουταβιών με την εκπαίδευσή τους, αποτελούν το μεγαλύτερο μέρος της έννοιας «κουλτούρα» και απορροφούν τον περισσότερο χρόνο του λαγοκυνηγού.
Χρόνο όμως που ουσιαστικά ο μέσος λαγοκυνηγός σήμερα δεν έχει να διαθέσει, γιατί τον κλέβουν οι αυξημένες υποχρεώσεις και απαιτήσεις που είπαμε παραπάνω. Ελάχιστοι είναι σήμερα οι λαγοκυνηγοί που έχουν την πολυτέλεια χρόνου να βρίσκονται καθημερινά έστω και από λίγο με τα σκυλιά τους στους κυνηγότοπους. Οι υπόλοιποι κάνουν μεγάλες προσπάθειες να εξοικονομήσουν λίγο χρόνο, κι αυτόν μόνο τα Σαββατοκύριακα, κλέβοντάς τον ουσιαστικά από την οικογένειά τους.
Που όμως να πρωτοφτάσουν οι τρεις – τέσσερις ώρες της Κυριακής; Ακόμα και μόνο την εκπαίδευση ενός κουταβιού να είχε ένας λαγοκυνηγός, πάλι η συχνότητα των εξόδων του στους κυνηγότοπους δε θα ήταν ικανοποιητική για να εκπαιδευτεί σωστά. Ο χρόνος λοιπόν που σήμερα διαθέτει ο μέσος λαγοκυνηγός για το κεφάλαιο «λαγόσκυλο», δεν είναι αρκετός ούτε για να κρατήσει τα λαγόσκυλα συντονισμένα με τους κυνηγότοπους, ούτε για να προσφέρει στα κουτάβια κατάλληλη εκπαίδευση, ούτε για να τα φροντίσει σωστά.

Οι γνώσεις για εκπαίδευση.
Η μειωμένη επαφή με τη φύση, των αστών κυρίως λαγοκυνηγών, τις περισσότερες φορές σημαίνει και έλλειψη γνώσεων τουλάχιστον ως προς το ζήτημα της εκπαίδευσης ενός λαγόσκυλου. Πολλές φορές μάλιστα πιστεύουν ότι όλοι οι ιδιοκτήτες εκπαιδευτηρίων, είναι παράλληλα και άριστοι εκπαιδευτές λαγόσκυλων. Είναι λογικό να το πιστεύουν γιατί ένας άσχετος με το κυνήγι, δε θα επένδυε εύκολα χρήματα για την περίφραξη και γενικά την κατασκευή και συντήρηση εκπαιδευτηρίου. Δεν υπάρχει, εξάλλου, κάποιο δίπλωμα «εκπαιδευτή λαγόσκυλων» που να διαχωρίζει τους γνώστες κατά κάποιο τρόπο σε θέματα εκπαίδευσης, αλλά όλοι οι «εκπαιδευτές» είναι εμπειρικοί ακόμα και στην Ευρώπη. Επειδή λοιπόν θεωρούν ότι ο «ειδικός εμπειρικός» ιδιοκτήτης θα βρει τις κατάλληλες λύσεις γι’ αυτούς, θέλουν να του εμπιστευτούν την εκπαίδευση του κουταβιού τους. Τις περισσότερες φορές βέβαια οι ιδιοκτήτες των εκπαιδευτηρίων έχουν πράγματι τις απαιτούμενες γνώσεις, ή άλλες φορές βρίσκουν άλλους πιο έμπειρους και τους αναθέτουν την εκπαίδευση.

Η διάρκεια της εκπαίδευσης.
Ακόμα κι αν κάποιοι λαγοκυνηγοί έχουν τις απαιτούμενες γνώσεις για να εκπαιδεύσουν το κουτάβι τους, επειδή το λαγόσκυλο εκπαιδεύεται με πάρα πολλές εξόδους στον κυνηγότοπο που συνήθως είναι μακριά από τις πόλεις, εκτός από πολυέξοδη διαδικασία είναι και χρονοβόρα.
Αφού έχουν διαλέξει ένα καλό κουτάβι, κάποιες φορές καθαρόαιμο, ελπίζουν ότι θα βρουν το χρόνο να το εκπαιδεύσουν. Όμως το κουτάβι μεγαλώνει, και ο χρόνος για την εκπαίδευση δε βρίσκεται πουθενά. Είναι ορατός ο κίνδυνος να περάσει η ηλικία που θα έπρεπε να είχε αρχίσει την εκπαίδευση του και ακόμα αυτή να μην έχει αρχίσει. Η πίεση του χρόνου λόγω των υποχρεώσεων των λαγοκυνηγών συνεχίζει να μη δίνει ελεύθερο χρόνο για την πολύμηνη πρακτική εκπαίδευση.
Πιστεύουν ότι το εκπαιδευτήριο μειώνει το χρόνο της πρακτικής εκπαίδευσης του κουταβιού. Αυτό βέβαια δεν είναι λάθος, όμως πρέπει να συντρέχουν κι άλλες προϋποθέσεις που θα δούμε παρακάτω. Έτσι τελικά αποφασίζουν να το δώσουν σε κάποιο εκπαιδευτήριο για την εύκολη και γρήγορη πρακτική του εκπαίδευση.

Η ειδική διαμόρφωση του χώρου.
Προγραμματίζοντας την εκπαίδευση του κουταβιού (εκπαίδευση υπακοής και πρακτική) ή τα εκπαιδευτικά των μεγάλων σκυλιών, ψάχνουμε να βρούμε έναν κυνηγότοπο με κατάλληλη μορφολογία για τις ιδιαιτερότητες του εκάστοτε μαθήματος. Άλλες φορές ανοιχτό και βατό μέρος με πολλές βοσκές, άλλες φορές κυνηγότοπους με πολλή πέτρα και πουρνάρι ή πολύ πυκνό, άλλες φορές με κοπάδια αιγοπροβάτων κ.λπ. Οι αποστάσεις μάλιστα που μπορεί να διανύσουμε για να βρούμε τους κατάλληλους κυνηγότοπους αυτούς, είναι πολλές φορές αρκετά μεγάλες, κατά συνέπεια και το κόστος και ο συνολικός χρόνος που θα απαιτηθούν γιατί η μεταφορά θα είναι πολύωρη. Ένα επίσης αρνητικό στις πολύωρες μεγάλες αποστάσεις είναι ότι τα μικρά κουτάβια ταλαιπωρούνται μέσα στο αυτοκίνητο και αποκτούν αρνητικές εμπειρίες. Δεν πρέπει επίσης να παραλείψουμε εδώ και το μεγάλο πρόβλημα της έλλειψης επιτρεπόμενων χώρων για εκπαίδευση κατά τη νεκρή περίοδο του κυνηγιού που στο σύνολό τους γίνεται η εκπαίδευση και τα εκπαιδευτικά.
Αντίθετα τα εκπαιδευτήρια είναι τις περισσότερες φορές ειδικά διαμορφωμένα για τις όποιες απαιτήσεις των μαθημάτων. Επιπρόσθετα είναι και καλά περιφραγμένα, έτσι ώστε το σκυλί ανά πάσα στιγμή να είναι ελεγχόμενο, σε αντίθεση με τον ανοιχτό κυνηγότοπο που μπορεί ακόμα και να χαθεί.

Τα «απαγορευμένα» θηράματα.
Αιγοπρόβατα και αλεπού απαγορεύεται να κυνηγά το λαγόσκυλο. Όμως πρέπει να εκπαιδευτεί σ’ αυτό. Στον ανοιχτό κυνηγότοπο δε γίνεται εύκολα η εκπαίδευση αυτή γιατί, αν δεν βλέπουμε τι καταδιώκει, δεν μπορούμε να είμαστε σίγουροι αν είναι λαγός ή «απαγορευμένα». Μια τιμωρία μας (ιδίως με κολάρο εκπαίδευσης) από λάθος εκτίμηση τη στιγμή που κυνηγά λαγό, ενώ εμείς νομίζουμε ότι κυνηγά «απαγορευμένα», πιθανόν να δημιουργήσει μεγάλο πρόβλημα στο λαγόσκυλο. Υπάρχουν χώροι εκπαιδευτηρίων με παρουσία των τριχωτών αυτών, που ελεγχόμενα και αποφεύγοντας τα λάθη, γίνεται η εκπαίδευση στο να μην κυνηγά τα ζώα αυτά.

Ανυπομονησία για το ξεκίνημα.
Άλλες φορές, συνήθως οι νέοι λαγοκυνηγοί, κυριεύονται από ανυπομονησία. Θέλουν να δουν τα όνειρά τους να γίνονται πραγματικότητα, γιατί δυστυχώς είναι φυσιολογικό πολλές φορές να έχουν πολλές προσδοκίες, και κάνουν το μοιραίο λάθος να αρχίσουν πολύ πρώιμα την πρακτική εκπαίδευση. Αυτό είναι πολύ σημαντικό και πρέπει να το επισημάνουμε, γιατί κατά καιρούς έχουν αχρηστευτεί πολύ καλά κουτάβια εξ’ αιτίας της βιασύνης και της ανυπομονησίας του ιδιοκτήτη.
Επειδή λοιπόν από πολύ μικρό το βγάζουν για μερικές εξόδους στον κυνηγότοπο και, όπως είναι φυσικό, το κουτάβι δεν είναι έτοιμο να ανταπεξέλθει στις προσδοκίες τους και δεν ανταποκρίνεται, συνεχίζουν το λάθος με να το βάλουν στο εκπαιδευτήριο για να «ξυπνήσει» με το ζόρι.

Για όλους τους παραπάνω λόγους και για άλλους συγκυριακούς, αναγκαζόμαστε είτε να χρησιμοποιήσουμε το χώρο ενός εκπαιδευτηρίου εκπαιδεύοντας μόνοι μας τα σκυλιά μας, ή να τα αφήσουμε για λίγο καιρό εκεί για να τα εκπαιδεύσει ο υπεύθυνος για την εκπαίδευση.
Επειδή όμως οι συνθήκες πραγματικού κυνηγίου είναι πολλές φορές τελείως διαφορετικές απ’ αυτές του εκπαιδευτηρίου, ιδίως αυτές της συμπεριφοράς του θηράματος και κατ’ επέκταση της ιχνηλασίας του λαγόσκυλου, πρέπει να είμαστε ιδιαίτερα προσεκτικοί και να τηρούμε κάποιους κανόνες, γιατί η αλόγιστη χρήση του εκπαιδευτηρίου, μπορεί ακόμα και να καταστρέψει κυνηγετικά ένα κουτάβι.

Μάιος 08
Μανούσος Χαλκιαδάκης