Νέο βιβλίο
Πρόλογος
 
Ένα ολοκληρωμένο & μοναδικό βιβλίο για
ΤΟ ΚΥΝΗΓΙ ΤΟΥ ΛΑΓΟΥ
Μανούσος Χαλκιαδάκης

ΚΥΝΗΓΕΤΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ
Το παρακάτω κείμενο είναι άρθρο του συγγραφέα το οποίο έχει δημοσιευτεί στο περιοδικό ΚΥΝΗΓΕΣΙΑ ΚΑΙ ΚΥΝΟΦΙΛΙΑ και δεν αποτελεί ύλη του βιβλίου "Το Κυνήγι Του Λαγού".

Του Μανούσου Χαλκιαδάκη
www.lagokinigi.gr

Αν με ρωτούσε κάποιος, σε ποια ζώα αρέσει περισσότερο να παίζουν στο χώμα και ιδιαίτερα στην παχιά σκόνη του καλοκαιριού, χωρίς πολλή σκέψη θα απαντούσα: στο λαγό και το γάιδαρο! Όμως για το γάιδαρο είναι ίσως η ανταμοιβή του μετά από κάποια κουραστική εργασία που έκανε, αλλά για τον καημένο το λαγό, είναι πολλές φορές το σημείο εκτέλεσής του από τα "παλικάρια" της νύχτας που γνωρίζουν την αδυναμία του αυτή και με τα 4Χ4, τους προβολείς και τα magnum των 54 γραμμαρίων!! γαζώνουν κάθε βράδυ τους χωματόδρομους...

Σε λίγες μέρες θα υποδεχτούμε τον Ιούνιο. Το καλοκαίρι ήρθε. Η θερμοκρασία ανεβαίνει σταθερά και το χώμα αρχίζει να ξεραίνεται. Μαζί του ωριμάζουν και ξεραίνονται τα σπαρτά και η χλόη. Το κίτρινο σιγά - σιγά θα κυριαρχήσει παντού.
Τα χωματουργικά μηχανήματα έχουν ήδη αρχίσει να επισκευάζουν τους αγροτικούς χωματόδρομους από τα νεροφαγώματα των βροχών του περασμένου χειμώνα. Σε λίγες μόνο μέρες, τα "τρακτερωτά" λάστιχα των ημιφορτηγών και των γεωργικών μηχανημάτων, θα μετατρέψουν το χωμάτινο οδόστρωμα σ ένα παχύ στρώμα σκόνης.
Τα κοπάδια των αιγοπροβάτων και γενικά τα ζώα της υπαίθρου, για τις καθημερινές τους μετακινήσεις, χρησιμοποιούν κάποια κλασικά μονοπάτια - στράτες. Με τη συνεχή κίνησή τους, οι σκληρές οπλές τους μετατρέπουν το χώμα των μονοπατιών αυτών σε στρώμα παχιάς σκόνης.
Στις άνυδρες καλοκαιρινές καλλιέργειες για τη συγκράτηση της υγρασίας και την καταστροφή των αγριόχορτων, είναι απαραίτητο ένα καλό φρεζάρισμα στο χώμα κατά το Μάη μήνα. Έτσι, ολόκληρη η καλλιέργεια μετατρέπεται σε ένα αφράτο αλεσμένο χώμα.
Σε όλα τα σημεία που γίνονται χωματουργικές εργασίες, είτε για διαμόρφωση των αγρών και την καλλιέργειά τους, είτε για οποιαδήποτε άλλη αιτία, τα βαριά μηχανήματα και φορτηγά με τα μεγάλα ελαστικά τους, κονιορτοποιούν το χώμα.
Τα χαμηλότερα και επίπεδα σημεία του εδάφους που όλο το χειμώνα κατέληγαν και καταστάλαζαν τα λασπόνερα της βροχής που κατρακυλούσαν από τα υψηλότερα σημεία παρασύροντας μαζί τους το χώμα, τώρα ξεραίνονται και μετατρέπονται σε "σκονότοπους"...

Όλα αυτά τα σημεία αποτελούν υπέροχους παιχνιδότοπους για το λαγό.
Όλη τη νύχτα, αλλά κυρίως μετά τα μεσάνυχτα που έχει βάλει μερικές καλές μπουκιές στο στομάχι του, ο λαγός θα βγει να παίξει στο χώμα και τη σκόνη.
Αν είναι μόνος του, το πρώτο πράγμα που θα κάνει είναι να κυλιστεί στην κυλίστρα του. Η κυλίστρα συνήθως είναι ένα σημείο με σκόνη μέσα σε κάποια καλλιέργεια. Διαλέγει το καλλίτερο σημείο της καλλιέργειας και σκαλίζοντας με τα νύχια του διαμορφώνει επιφανειακά το χώμα φτιάχνοντας την κυλίστρα του. Αυτή έχει σχήμα οβάλ, διαστάσεων περίπου 30 επί 50πόντους ή μεγαλύτερη ανάλογα με το μέγεθος του λαγού. Μπορεί να φτιάξει πολλές κυλίστρες οι οποίες μάλιστα είναι "κοινόχρηστες"! και τις χρησιμοποιούν όσοι λαγοί τις βρουν στο δρόμο τους. Πάνω σ αυτές κυλιέται σα γαϊδούρι σταθερά κάθε βράδυ. Αν παρατηρήσομε προσεχτικά θα βρούμε πολλές τρίχες της γούνας της πλάτης του λαγού πάνω στο χώμα της κυλίστρας. Για να κυλιστεί ένας λαγός και να παίξει στο χώμα, λογικό είναι ότι πρέπει να βρίσκεται σε κατάσταση ηρεμίας και να αισθάνεται ασφαλής. Δεν μπορεί δηλαδή να έχει την κυλίστρα του σε σημεία που υπάρχει συχνή κυκλοφορία ανθρώπων και ζώων. Γι αυτό, πάντα θα την βρούμε μέσα στην περιοχή βοσκής του και ποτέ σε αγροτικούς χωματόδρομους όσο παχύ στρώμα σκόνης κι αν υπάρχει εκεί, προφανώς γιατί δεν αισθάνεται ασφαλής σ αυτούς. Σε μη καλλιεργήσιμες εκτάσεις, με τα νύχια των εμπρός ποδιών του, σκαλίζει σιγά - σιγά με υπομονή επιφανειακά το χώμα και φτιάχνει την κυλίστρα του όπως το γαϊδούρι. Πράγματι η παρομοίωση με το γαϊδούρι είναι επιτυχής, γιατί αν σε ένα περιφραγμένο χωράφι αφήσομε ελεύθερο ένα γαϊδούρι το καλοκαίρι, αυτό χτυπώντας υπομονετικά και για πολύ ώρα τις οπλές του πάνω στο χώμα σε ένα μέρος διατάσεων 4 - 5 τετραγωνικών μέτρων, ξεριζώνει τα χόρτα και δημιουργεί στρώμα σκόνης που πάνω σ αυτό κυλιέται. Απ αυτό βγήκε το: "κυλιέται σα γαϊδούρι".
Μπορούμε εύκολα να δούμε μια κυλίστρα πάνω σε χώμα, αλλά δυστυχώς αν την φωτογραφήσομε, δε φαίνεται καθαρά στη φωτογραφία. Έχω τραβήξει δεκάδες φωτογραφίες με κυλίστρες λαγών, αλλά κοιτάζοντάς τις μετά, ούτε κι εγώ μπορώ να προσδιορίσω που ακριβώς είναι η κυλίστρα. Ίσως βέβαια να μην έχω ακόμα εξελιχθεί σε καλό φωτογράφο.
Πρέπει να σημειωθεί ότι εκτός από τη σκόνη, στο λαγό αρέσει να κυλιέται και πάνω στο φρέσκο χιόνι. Αυτό βέβαια είναι ένα φαινόμενο πιο γενικευμένο και αρέσει σχεδόν σε όλα τα ζώα φυτοφάγα και σαρκοφάγα.

Σε κάποια σημεία καλλιεργειών και χωματόδρομων που υπάρχει παχύ στρώμα σκόνης, χτυπά με δύναμη τα πίσω πόδια του πάνω στη σκόνη και ο θόρυβος αυτός ακούγεται από μακριά. Έχω σχηματίσει την εντύπωση ότι του αρέσει να ακούει αυτόν το θόρυβο, γι αυτό επαναλαμβάνει πολύ συχνά τα χτυπήματα αυτά. Ιδιαίτερα αν συναντηθούν δύο ή και περισσότεροι λαγοί σε κάποιο σημείο με πολύ σκόνη, χτυπούνε συνεχώς τα πόδια τους πάνω σ αυτήν και κυνηγιόνται σαν τρελά κατσικάκια. Σε κάθε κυνηγότοπο υπάρχουν κάποια σημεία που τα προτιμούν ιδιαίτερα οι λαγοί κατά τη νυχτερινή τους βόλτα. Αποτελούν κατά κάποιο τρόπο σημεία συνάντησής τους και τις περισσότερες φορές είναι σημεία με σκόνη. Ο έμπειρος λαγοκυνηγός, αλλά και ο γνώστης κάποιου κυνηγότοπου, πρέπει με ευκολία να βρίσκει τα σημεία αυτά και με βάσει τα ίχνη που παρατηρεί (όλα τα ίχνη, όχι μόνο τα ίχνη των ποδιών), να μπορεί να προσδιορίσει των αριθμό των λαγών που κινούνται στη γύρω περιοχή.
Είναι εκπληκτικό να παρακολουθείς τα τρελά αυτά "παιχνίδια της σκόνης" σε βραδιές με πανσέληνο. Κυνηγιόνται, παλεύουν, ερωτοτροπούν. Όμως ποτέ δεν ξεχνούν τους κανόνες ασφαλείας. Σταματούν πολλές φορές ακίνητοι με το κεφάλι ψηλά και τα αυτιά τεντωμένα όρθια για να αφουγκραστούν τυχόν ύποπτο θόρυβο ή να δουν την έστω και απειροελάχιστη κίνηση που θα προδώσει την παρουσία κάποιου εχθρού. Οι στάσεις αυτές είναι πολύ συχνές, περίπου κάθε 10 έως 15 δευτερόλεπτα.
Το εκπληκτικό είναι ότι σταματούν όλοι μαζί ταυτόχρονα. Όταν δηλαδή σταματήσει κάποιος για να αφουγκραστεί, αμέσως σταματούν και οι άλλοι λαγοί της "παρέας". Ακόμα και αν είναι ζευγάρι λαγών, που ο αρσενικός κυνηγά επίμονα τη λαγήνα για να την υποχρεώσει να δεχτεί να ζευγαρώσει μαζί του, μόλις αυτή σταματήσει για να αφουγκραστεί, δεν εκμεταλλεύεται τη στάση της αυτή για να τη βατέψει, αλλά αμέσως σταματά κι αυτός.
Τα καλλίτερα σημεία για τα ερωτικά παιχνίδια της σκόνης, είναι οι χωματόδρομοι, τα νταμάρια και τα φρεσκοοργωμένα εδάφη.
Όσοι λαγοί βρίσκονται σε παραθαλάσσιους κυνηγότοπους και κοντά τους είναι παραλίες με ψιλή άμμο, βγαίνουν πάντα εκεί για παιχνίδια. Έτσι, δεν υπάρχει περίπτωση να μη δούμε το πρωί τα ίχνη από τις πατημασιές και τα παιχνίδια τους πάνω στην ψιλή άμμο. Κάποιοι παραθεριστές που κοιμούνται τις καλοκαιρινές νύχτες με φεγγάρι στις ερημικές παραλίες, γίνονται θεατές των τρελών παιχνιδιών των λαγών, αρκεί να παραμείνουν ακίνητοι για να μην τους αντιληφθούν οι λαγοί.

Στις μετακινήσεις του, ο λαγός, χρησιμοποιεί πολύ τους χωματόδρομους και τα μονοπάτια. Ο λαγός που κινείται το καλοκαίρι πάνω στη σκόνη, αφήνει τα χαρακτηριστικά μαλλιαρά αποτυπώματα των ποδιών του, τριγωνικά των εμπρός και λογχοειδή των πίσω ποδιών. Όταν το έδαφος είναι επίπεδο, προσδιορίζομε εύκολα το μέγεθος του λαγού από το μέγεθος των αποτυπωμάτων του, αρκεί να προέρχονται από ήρεμο βάδισμα του λαγού κι όχι από κάποιο τρεχαλητό. Αν ο λαγός κινείται σε κατηφορικό έδαφος, τα αποτυπώματα των ποδιών του φαίνονται πάντα μεγαλύτερα και μας ξεγελούν, νομίζοντας ότι ανήκουν σε μεγαλύτερο λαγό.
Τα αποτυπώματα των ποδιών του κάθε λαγού πάνω στα μονοπάτια του κυνηγότοπου, αποτελούν για τους "ιχνηλάτες λαγοκυνηγούς" τις καλλίτερες πληροφορίες γι αυτόν. Μπορούν από τα ίχνη του να καταλάβουν αν ο λαγός αυτός γιατακιάζει κοντά στο σημείο αυτό και μάλιστα σε πόση περίπου απόσταση. Αν είναι μεγάλος ή μικρός. Αν έτρεχε ή αν βάδιζε ήρεμα. Αν τον κυνηγούσε κάποιος εχθρός, ή αν ήταν δύο λαγοί που κυνηγιόταν μεταξύ τους. Αν είναι λαγός της περιοχής ή περαστικός. Μπορούν να προσδιορίσουν ποια ακριβώς ώρα της νύχτας πέρασε ο λαγός. Στο βιβλίο "το κυνήγι του λαγού" αναλύονται με κάθε λεπτομέρεια όλα αυτά τα ίχνη και τι ακριβώς σημαίνει το καθένα.
Εκτός από τόπος παιχνιδιών, υπάρχει κι ένας άλλος λόγος που ο λαγός χρησιμοποιεί τους χωματόδρομους και τα μονοπάτια. Γνωρίζει ότι τα ίχνη του δεν μπορεί να τα ιχνηλατήσει το λαγόσκυλο πάνω στη σκόνη, με την ίδια ευκολία που θα τα ιχνηλατούσε αν κινιόταν πάνω στη χλόη ή στο χέρσο. Γι αυτό παρατηρούμε ότι ο λαγός, για να πλησιάσει το γιατάκι του τα ξημερώματα και να καθίσει σ αυτό, κινείται για πολλά μέτρα ή πολλές εκατοντάδες μέτρα πάνω στους χωματόδρομους. Στη συνέχεια κάνει τα διπλά του πάνω σ αυτόν και με μεγάλα σάλτα πηδά από το χωματόδρομο και μπαίνει μέσα στο γιατάκι του.

Μεγάλη λοιπόν η αγάπη του λαγού για τη σκόνη. Θέλει να παίξει ανέμελα μ αυτήν. Και έχει το δικαίωμα. Αν μπορούσαμε να παρακολουθήσομε τα παιχνίδια της σκόνης, θα παρακαλούσαμε να μην τελειώσουν ποτέ! Δε θα επιτρέπαμε σε κανένα να τον ενοχλήσει, για να μη διακοπεί αυτό το υπέροχο θέαμα. Φανταστείτε τη στιγμή εκείνη, να γινόμαστε μάρτυρες μιας εν ψυχρώ εκτέλεσής του "υπό το φως του προβολέα"...

Χαλκιαδάκης Μανούσος
Ιούνιος 2006